Na wschodnim obszarze Morza Śródziemnego dojrzewa nowy układ bezpieczeństwa. Zapowiadane ćwiczenia wojskowe i porozumienia obronne to tylko widoczna część szerszej strategii, której konsekwencje wykraczają daleko poza sferę militarną.
Izrael, Grecja i Cypr wchodzą w nową fazę współpracy obronnej, zapowiadając intensyfikację wspólnych ćwiczeń powietrznych i morskich na wschodnim obszarze Morza Śródziemnego w 2026 roku. Trójstronny plan wojskowy, sfinalizowany po miesiącach rozmów, jest kolejnym sygnałem przeobrażeń w regionalnej architekturze bezpieczeństwa — i ruchem, który uważnie obserwuje Ankara.
Porozumienie zostało podpisane po spotkaniu w Jerozolimie premiera Grecji Kyriakosa Mitsotakisa, prezydenta Cypru Nikosa Christodoulidesa oraz premiera Izraela Benjamina Netanjahu. Liderzy trzech państw uzgodnili nie tylko harmonogram wspólnych manewrów wojskowych na 2026 rok, lecz także ramy szerszej współpracy w zakresie bezpieczeństwa morskiego i projektów połączeń energetycznych, które od lat stanowią spoiwo ich strategicznego zbliżenia.
https://focuseurope.300codes.website/bezpieczenstwo-i-obrona/news/trump-ostrzega-iran-i-broni-netanjahu-bez-niego-nie-byloby-izraela/
Trójstronny plan wojskowy i transfer know-how
Według wysokiego rangą greckiego urzędnika, który zna szczegóły rozmów, nowy plan obejmuje regularne ćwiczenia marynarek wojennych i sił powietrznych, a także transfer izraelskiego know-how do Grecji i Cypru. Celem jest zwiększenie zdolności do reagowania zarówno na zagrożenia „asymetryczne” — takie jak drony, cyberataki czy działania nieregularne — jak i „symetryczne”, związane z klasycznymi konfliktami między państwami.
Izraelskie Radio Armii określiło porozumienie jako element szerszego trójstronnego układu wojskowego, który ma równoważyć rosnące wpływy Turcji w regionie. Plan współpracy został ostatecznie dopięty podczas wizyty izraelskiej delegacji wojskowej na Cyprze, co — zdaniem analityków — nadało rozmowom wymiar nie tylko polityczny, ale i operacyjny.
Oficjalnie wszystkie trzy stolice podkreślają stabilizacyjny charakter inicjatywy. Izraelskie siły zbrojne poinformowały, że celem nowo podpisanych planów jest „wzmocnienie stabilności, bezpieczeństwa i pokoju w regionie wschodniego obszaru Morza Śródziemnego”.
https://focuseurope.300codes.website/bezpieczenstwo-i-obrona/news/na-28-grudnia-10-lat-jcpoa-jak-umarla-kluczowa-dla-bliskiego-wschodu-umowa-nuklearna/
Sygnał wysłany do Ankary
Zbliżenie Izraela, Grecji i Cypru nie jest zjawiskiem nagłym. Przez ostatnią dekadę trzy państwa systematycznie pogłębiały współpracę poprzez wspólne ćwiczenia wojskowe, kontrakty zbrojeniowe oraz ambitne projekty energetyczne na Morzu Śródziemnym. Ten proces od początku był bacznie obserwowany przez Turcję, która od lat pozostaje w napiętych relacjach zarówno z Atenami, jak i z Nikozją — szczególnie w kwestiach morskich stref ekonomicznych oraz statusu Cypru.
Wymiar wojskowy tej współpracy nabrał szczególnej dynamiki w ostatnich latach. Grecja i Cypr zakupiły od Izraela systemy rakietowe o wartości liczonej w miliardach euro, a Ateny prowadzą rozmowy dotyczące pozyskania izraelskich systemów obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej średniego oraz dalekiego zasięgu. Mają one stać się filarem planowanego, wielowarstwowego systemu obrony powietrznej i antydronowej, znanego jako „Tarcza Achillesa”, którego koszt szacowany jest na około 3 miliardy euro.
W tym miesiącu grecki parlament zatwierdził również zakup 36 systemów artylerii rakietowej PULS od Izraela. Sprzęt ten ma wzmocnić obronę wzdłuż północno-wschodniej granicy Grecji z Turcją oraz na wyspach Morza Egejskiego — regionach od lat uznawanych za najbardziej wrażliwe punkty greckiego systemu bezpieczeństwa.
Dla obserwatorów regionu nowy plan współpracy wojskowej jest czymś więcej niż tylko kalendarzem ćwiczeń. To sygnał, że na wschodnim obszarze Morza Śródziemnego krystalizuje się blok państw, które — poprzez integrację wojskową, energetyczną i polityczną — próbują wzmocnić swoją pozycję w coraz bardziej niestabilnym otoczeniu geopolitycznym.
